Xin chữ đầu năm là một phong tục đẹp của người Việt mỗi dịp Tết Nguyên Đán, thể hiện mong cầu may mắn và khởi đầu hanh thông cho cả năm mới. Mỗi con chữ được lựa chọn mang theo một ý nghĩa riêng, phản ánh kỳ vọng của từng gia đình về tài lộc, bình an hay thành công. Trong năm Bính Ngọ 2026, việc chọn đúng chữ càng trở nên quan trọng để gửi gắm lời chúc tốt lành và đón nhận năng lượng tích cực đầu Xuân.
1. Tục xin chữ đầu năm là gì? Nguồn gốc và ý nghĩa phong tục
Tục xin chữ đầu năm là một nét văn hóa đẹp của người Việt trong dịp Tết Nguyên Đán. Vào những ngày đầu Xuân, nhiều gia đình tìm đến các ông đồ, thầy đồ hoặc nhà thư pháp để xin chữ với mong ước một năm mới an lành, tài lộc và suôn sẻ. Chữ được viết trên nền giấy đỏ tượng trưng cho phúc khí, còn từng nét bút thể hiện khí chất, tri thức và lời chúc trọn vẹn mà người viết gửi đến người nhận.
Phong tục này xuất hiện từ thời Nho học, khi chữ nghĩa được xem là biểu tượng của học vấn và đạo đức. Người Việt tin rằng xin được một con chữ đẹp từ người am hiểu kinh sử trong những ngày đầu năm sẽ mang lại vận may, giúp gia đình hưng thịnh và con cháu thuận lợi trên con đường học hành, sự nghiệp.
Theo thời gian, tục xin chữ trở thành một phần không thể thiếu của Tết cổ truyền và vẫn hiện diện tại Văn Miếu Quốc Tử Giám, các phố ông đồ, chùa chiền cũng như nhiều không gian văn hóa trên cả nước.
Tục xin chữ đầu năm mang ba lớp ý nghĩa quan trọng:
- Ý nghĩa tâm linh: Mỗi chữ xin về đại diện cho điều mà gia đình mong cầu. Chữ “Phúc” để cầu may, “Lộc” cho làm ăn suôn sẻ, “An” cho gia đạo yên ấm, “Nhẫn” để giữ hòa khí.
- Ý nghĩa giáo dục và đạo học: Đây là minh chứng sống động cho truyền thống hiếu học, trọng chữ nghĩa của người Việt. Người dân xin chữ cũng là xin trí tuệ và đạo hạnh của thầy đồ – người được xem là biểu tượng của sự học rộng, hiểu sâu.
- Ý nghĩa văn hóa – nghệ thuật: Chữ thư pháp mang vẻ đẹp mềm mại của nét bút, vẻ trang trọng của mực tàu, giấy đỏ. Hình ảnh ông đồ khoác áo dài, bên án thư, bên cạnh những tấm giấy đỏ treo đầy sắc Xuân đã trở thành biểu tượng đặc trưng của Tết Việt.
Dù xã hội ngày càng hiện đại, phong tục xin chữ vẫn được nhiều gia đình duy trì và trân trọng. Những bức thư pháp treo trong phòng khách mang theo lời chúc đầu năm, đồng thời trở thành biểu tượng của sự khởi đầu đầy hy vọng và niềm tin vào một năm mới tốt đẹp.
2. Xin chữ ngày Tết như thế nào cho đúng?
Xin chữ ngày Tết cần được thực hiện với sự trang trọng và thành tâm. Người xin chữ nên chọn thời điểm phù hợp, chuẩn bị lễ vật nhỏ và giữ thái độ kính trọng với nghệ nhân thư pháp. Cách xin chữ đúng lễ giúp lời chúc đầu Xuân trở nên trọn vẹn và mang nhiều may mắn.
2.1. Nên xin chữ vào thời điểm nào đầu năm?
Thời gian xin chữ đẹp nhất là từ mùng Một đến Rằm tháng Giêng. Mùng Một tượng trưng cho khởi đầu thuận lợi, còn Rằm tháng Giêng được xem là ngày trăng tròn đầu năm, mang năng lượng viên mãn. Đây là những thời điểm phù hợp để cầu tài lộc, bình an và hanh thông.
=> Có thể bạn quan tâm: Còn bao nhiêu ngày nữa đến Tết 2026 Bính Ngọ? Đếm ngược
2.2. Cách chuẩn bị khi xin chữ (lễ, giấy và tâm thế)
Từ xa xưa, người xin chữ mang theo lễ vật nhỏ như trầu cau, chè thuốc hoặc bánh trái để bày tỏ lòng thành với thầy đồ. Giấy xin chữ thường là giấy đỏ hoặc giấy dó tượng trưng cho may mắn. Ngày nay, lễ vật có thể giản lược nhưng sự thành tâm vẫn được đặt lên hàng đầu. Người xin chữ cần giữ tâm thế thanh tịnh và rõ ràng về điều mình mong cầu khi nhờ nghệ nhân viết chữ.
2.3. Xin chữ ở đâu?
Người dân có thể xin chữ tại Văn Miếu Quốc Tử Giám, Nhà Văn hóa Thanh Niên, các phố ông đồ hoặc những ngôi chùa lớn. Nhiều địa phương cũng tổ chức lễ hội thư pháp đầu Xuân, nơi quy tụ các nghệ nhân thư pháp truyền thống và trẻ tuổi. Những không gian này tôn vinh tinh thần trọng chữ nghĩa và tạo điều kiện để người dân tiếp cận nét đẹp văn hóa xưa.
2.4. Quy tắc nhận chữ, treo chữ để mang lại may mắn
Khi nhận chữ, người xin nên dùng hai tay để biểu lộ sự kính trọng đối với người viết và giá trị của con chữ. Chữ sau khi mang về cần được giữ phẳng, sạch và treo ở vị trí trang trọng trong nhà. Chữ cầu tài nên đặt gần cửa hướng vào nhà để đón lộc, trong khi chữ cầu bình an hoặc đức hạnh thường treo tại phòng khách hoặc gian thờ nhằm lan tỏa năng lượng tốt lành.
=> Xem thêm:
- Phong tục ngày Tết cổ truyền Việt Nam và ý nghĩa văn hóa
- Hoạt động ngày Tết cổ truyền người Việt “không thể thiếu”
3. Xin chữ đầu năm Bính Ngọ 2026 nên xin chữ gì?
Năm Bính Ngọ 2026 được xem là thời điểm thuận lợi để cầu tài lộc, bình an và mở rộng vận trình mới. Việc chọn đúng con chữ giúp lời chúc đầu năm trở nên trọn vẹn và phù hợp với mong cầu của từng gia đình. Mỗi chữ mang theo một thông điệp riêng, gửi gắm kỳ vọng cho một năm mới hanh thông.
3.1. Chữ Lộc cầu tài lộc, làm ăn thuận lợi
Chữ Lộc biểu trưng cho tài lộc và là một trong những chữ được xin nhiều nhất mỗi dịp đầu năm. Mọi người tặng nhau chữ Lộc như lời chúc may mắn, phát tài và phát lộc trong năm mới cho người nhận. Treo chữ Lộc trong nhà thể hiện mong muốn làm ăn thuận lợi và cuộc sống sung túc.
3.2. Chữ Phúc cầu may mắn, an vui
Chữ Phúc tượng trưng cho hạnh phúc, may mắn và sự sung túc nên được rất nhiều gia đình xin vào đầu năm để trưng bày trong nhà. Người xin chữ Phúc mong cuộc sống an vui, thuận hòa và đón nhận nhiều điều tốt lành trong suốt năm mới.
3.3. Chữ Thọ cầu sức khỏe, sống lâu
Chữ Thọ biểu tượng cho sự trường sinh, mạnh khỏe và sống lâu trăm tuổi nên thường được xin vào dịp Tết để chúc thọ ông bà, cha mẹ. Người xin chữ mong gia đình an khang, sung túc và luôn giữ được sức khỏe dồi dào trong năm mới.
3.4. Chữ An cầu bình an, gia đình hòa thuận
Chữ An tượng trưng cho sự bình an, nên được nhiều gia đình xin vào đầu năm để cầu mong cuộc sống thuận hòa. Người xin chữ An mong mọi việc diễn ra suôn sẻ, tránh điều xấu và giữ gìn hạnh phúc trong gia đạo.
3.5. Chữ Tâm thanh tịnh, giữ lòng thiện
Chữ Tâm được xin với mong muốn giữ tâm hồn thanh tịnh và hướng con người đến sự thiện lành. Người xin chữ mong xóa bỏ dục vọng, ích kỷ và hận thù để có cuộc sống yên bình và nhẹ nhõm hơn trong năm mới.
3.6. Chữ Đức bồi đắp nhân cách
Chữ Đức biểu trưng cho đạo đức và lối sống đúng đắn của con người. Người xin chữ Đức mong nhắc nhở bản thân sống tốt, làm điều thiện và giữ tâm hồn thanh thản trong mọi hoàn cảnh. Đây là con chữ mang ý nghĩa răn dạy, rất phù hợp treo trong không gian gia đình.
3.7. Chữ Tài phát triển năng lực, thành công
Chữ Tài tượng trưng cho tài năng và khả năng phát triển bản thân trong học tập lẫn công việc. Người xin chữ Tài mong đạt được thành tựu mới và phát huy năng lực một cách trọn vẹn trong năm. Đây là con chữ rất phù hợp cho người trẻ và những ai theo đuổi sự nghiệp.
3.8. Chữ Nhẫn kiên trì, hóa giải xung đột
Chữ Nhẫn mang ý nghĩa độ lượng, khoan dung và bản lĩnh trong cách ứng xử. Người xin chữ Nhẫn mong rèn luyện sự kiềm chế, biết nhẫn nại để vượt qua khó khăn và giữ hòa khí trong cuộc sống.
3.9. Chữ Hiếu biết ơn cha mẹ
Chữ Hiếu thể hiện lòng biết ơn đối với công ơn sinh thành và sự hy sinh của ông bà, cha mẹ. Người xin chữ Hiếu mong gia đình hòa thuận và con cháu luôn ghi nhớ đạo làm người. Đây là con chữ mang giá trị đạo lý sâu sắc, thường được treo tại gian thờ gia tiên.
3.10. Chữ Duyên cầu tình duyên thuận lợi
Chữ Duyên biểu tượng cho tình yêu và duyên phận. Nhiều bạn trẻ xin chữ Duyên đầu năm để cầu mong gặp duyên lành, tình cảm suôn sẻ và có dấu hiệu hỷ sự.
3.11. Chữ Đỗ / Đăng Khoa cầu đỗ đạt thi cử
Chữ Đỗ thể hiện mong muốn thi cử thuận lợi và đạt kết quả cao, mang ý nghĩa “vượt ngũ môn” thành công theo quan niệm xưa. Người xin chữ Đỗ thường là học sinh, sinh viên hoặc những ai chuẩn bị bước vào kỳ thi quan trọng trong năm mới. Đây là con chữ giúp truyền động lực và tinh thần cố gắng cho người học.
3.12. Chữ Trí cầu sáng suốt, minh mẫn
Chữ Trí được cấu thành từ chữ Tri, biểu thị tri thức và sự hiểu biết, kết hợp với chữ Nhật, tượng trưng cho ánh sáng và sự tỏ tường. Người xin chữ Trí mong có sự thông tuệ, minh mẫn và khả năng nhìn nhận vấn đề một cách sáng suốt trong năm mới.
3.13. Chữ Học cầu tinh tấn trong học tập
Chữ Học thể hiện tinh thần ham học và khát vọng mở mang tri thức. Người xin chữ Học mong con đường học tập thuận lợi, đạt nhiều tiến bộ và tích lũy kiến thức vững vàng.
Tục xin chữ đầu năm giúp mỗi gia đình gửi gắm những mong ước tốt lành cho năm Bính Ngọ 2026. Mỗi con chữ mang một ý nghĩa riêng, phù hợp với kỳ vọng về tài lộc, bình an hay hạnh phúc của từng người trong dịp Tết. Việc lựa chọn chữ đẹp để treo trong nhà là cách tạo nên không khí đầu Xuân ấm áp, đồng thời gìn giữ nét văn hóa truyền thống của người Việt.
Nguyễn Thanh Hiền là người đứng sau định hướng nội dung và chiến lược quà tặng của Muaquatet.vn, với hơn 15 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực quà Tết doanh nghiệp, đồ uống nhập khẩu và giải pháp quà biếu cao cấp cho khách hàng B2B. Chị trực tiếp tham gia tư vấn, tuyển chọn sản phẩm và xây dựng tiêu chuẩn nội dung nhằm giúp công ty chọn quà tặng tinh tế.
