15 Hoạt Động Ngày Tết Mang Đậm Văn Hóa Việt Nam

Hoạt động ngày Tết gắn với nếp sống, phong tục và sinh hoạt gia đình của người Việt từ trước Tết đến những ngày đầu năm. Mỗi thời điểm có những công việc, nghi lễ và cách đón Tết riêng, tạo nên không khí đặc trưng của Tết cổ truyền. 

1. Các hoạt động ngày Tết theo từng thời điểm

Các hoạt động ngày Tết diễn ra từ những ngày chuẩn bị trước Tết cho đến các ngày đầu năm. Việc sắp xếp theo từng mốc thời gian giúp dễ hình dung những công việc, nghi lễ và hoạt động vui chơi thường được thực hiện trong dịp Tết.

2. Hoạt động chuẩn bị và đón Tết tại nhà

Trước và trong những ngày Tết, mỗi gia đình thường thực hiện nhiều công việc để chuẩn bị không gian, đồ dùng và các món ăn đón Xuân. Đây cũng là dịp các thành viên cùng nhau dọn dẹp, trang trí và tận hưởng không khí Tết ngay tại nhà.

2.1. Dọn dẹp, trang trí nhà cửa đón Xuân

Trước Tết, gia đình thường tổng vệ sinh phòng khách, phòng ngủ, bếp, ban công, sân và khu vực bàn thờ. Các công việc phổ biến gồm lau cửa kính, bàn ghế, tủ kệ, giặt rèm, vệ sinh quạt, điều hòa, sắp xếp lại đồ đạc và loại bỏ những vật dụng không còn sử dụng. Bàn thờ gia tiên cũng được lau dọn, thay hoa, nước hoặc chuẩn bị các vật phẩm thờ cúng theo phong tục của từng gia đình.

Sau khi vệ sinh, các khu vực chính trong nhà được trang trí bằng hoa mai, hoa đào, cây quất, câu đối, tranh Tết, đèn hoặc phụ kiện trang trí. Phòng khách thường có thêm khay mứt, bánh kẹo, trà và trái cây để tiếp khách. Nhà có sân, hiên hoặc ban công có thể bố trí chậu hoa, cây cảnh. Đối với không gian nhỏ, nên tập trung trang trí phòng khách, cửa ra vào và khu vực bàn thờ để không ảnh hưởng đến lối đi.

Để việc dọn nhà đỡ mất thời gian, có thể làm theo thứ tự từ khu vực ít sử dụng đến khu vực sinh hoạt chính như kho, ban công, phòng ngủ, bếp rồi đến phòng khách. Những việc cần nhiều thời gian như giặt rèm, vệ sinh tủ hoặc sắp xếp đồ đạc nên hoàn thành sớm, sau đó mới lau dọn lần cuối và trang trí nhà trước những ngày Tết.

=> Khám phá cách dọn nhà đón Tết nhanh, gọn và sạch đẹp theo từng khu vực

2.2. Mua sắm Tết và chuẩn bị đồ đạc

Mua sắm Tết gồm thực phẩm, đồ uống, đồ dùng gia đình và vật phẩm trang trí. Gia đình có thể lập danh sách theo số người và số ngày ở nhà trong dịp Tết để tránh mua thiếu hoặc tồn quá nhiều. Những thực phẩm bảo quản được lâu như gạo, dầu ăn, gia vị, bánh kẹo, đồ khô có thể mua sớm. Đối với rau củ, thịt cá và hoa quả nên mua gần ngày sử dụng.

Bên cạnh thực phẩm, gia đình có thể chuẩn bị câu đối, đèn và các vật dụng trang trí Tết. Nếu có khách đến nhà, nên mua sẵn nước uống, bánh mứt hoặc các loại hạt để tiện tiếp khách. Các vật dụng trong nhà như khăn trải bàn, chén đĩa, hộp đựng thực phẩm cũng có thể kiểm tra và bổ sung nếu thiếu trước khi bước vào những ngày Tết.

=> Đừng bỏ qua: Danh sách những thứ cần chuẩn bị trước Tết Âm Lịch đầy đủ

2.3. Gói bánh chưng, bánh tét – gìn giữ hồn Tết Việt

Gói bánh chưng, bánh tét thường được thực hiện trước Tết vài ngày, tùy vào kế hoạch của mỗi gia đình. Để làm bánh cần nhiều người cùng thực hiện, từ chuẩn bị nguyên liệu, lau lá, gói, buộc dây đến trông nồi bánh. Với nhiều gia đình, đây cũng là dịp để người lớn hướng dẫn trẻ em cách chuẩn bị nguyên liệu và giới thiệu về món bánh truyền thống của quê hương. Tùy vùng miền, bánh chưng, bánh tét có thể thay đổi về kích thước, cách gói và thành phần nhân.

=> Đừng bỏ qua: Tết là gì? Tìm hiểu nguồn gốc ý nghĩa của Tết Nguyên Đán

2.4. Chuẩn bị các món ăn Tết truyền thống

Trước Tết, gia đình thường lên danh sách các món ăn ngày Tết rồi chuẩn bị nguyên liệu theo từng nhóm. Một số món quen thuộc gồm thịt kho trứng, canh khổ qua, củ kiệu, dưa món, giò chả, nem rán, thịt đông, chả giò, các loại rau củ muối chua. Mâm cơm có thể thay đổi theo vùng miền và khẩu vị của từng gia đình. Các món ăn này mang lại sự phong phú cho mâm cỗ ngày Tết, góp phần làm nên hương vị đặc biệt của những ngày đầu năm.

=> Xem thêm: Những phong tục ngày Tết cổ truyền của Việt Nam

2.5. Chuẩn bị quà Tết và bao lì xì

Quà Tết thường được chuẩn bị cho ông bà, cha mẹ, người thân, bạn bè, đồng nghiệp hoặc đối tác tùy vào mối quan hệ. Nếu tặng nhiều người, có thể lập danh sách theo từng nhóm và ghi rõ người nhận, món quà, số lượng, địa chỉ giao và thời gian tặng. Quà dành cho ông bà, cha mẹ có thể chuẩn bị sớm hơn, quà gửi khách hàng, đối tác hoặc người ở xa cũng nên hoàn tất trước thời điểm nghỉ Tết để tránh việc giao nhận bị dồn vào những ngày cuối năm.

Bao lì xì có thể chuẩn bị riêng cho trẻ em, người lớn tuổi hoặc các thành viên trong gia đình. Tiền mừng tuổi nên được đổi sẵn thành các mệnh giá phù hợp và chia vào từng phong bao trước khi đi chúc Tết. Ngoài ra, nên chuẩn bị thêm một số bao lì xì trống để dùng khi có khách hoặc gặp người thân ngoài kế hoạch.

=> Tham khảo các hộp quà Tết sang trọng biếu tặng nhân dịp năm 

3. Hoạt động cúng lễ và gìn giữ phong tục Tết

Các hoạt động cúng lễ trong dịp Tết thường gắn với thờ cúng tổ tiên, tưởng nhớ người đã khuất và thực hiện các nghi lễ theo phong tục gia đình, địa phương. Thời điểm và cách chuẩn bị lễ có thể khác nhau giữa các vùng miền, vì vậy mỗi gia đình thường thực hiện theo nếp nhà đã duy trì từ trước.

3.1. Cúng ông Công ông Táo

Lễ tiễn ông Công ông Táo về trời vào ngày 23 tháng Chạp là nghi lễ tâm linh quen thuộc của người Việt. Đây là dịp để gia đình bày tỏ lòng biết ơn đến các vị thần trông coi nhà bếp và cầu mong họ phù hộ cho một năm mới an lành, may mắn. Mâm cúng đủ đầy gồm lễ mặn hoặc chay, hoa quả và đặc biệt là cá chép (được xem là phương tiện để ông Táo di chuyển) thể hiện sự thành kính và niềm tin sâu sắc vào tín ngưỡng dân gian.

=> Tìm hiểu thêm về Tết ông công ông táo mang ý nghĩa gì trong phong tục của người Việt

3.2. Lễ cúng giao thừa và đón năm mới

Lễ cúng giao thừa được thực hiện vào thời khắc chuyển từ năm cũ sang năm mới, thường vào đêm cuối cùng của năm âm lịch. Tùy phong tục từng gia đình và vùng miền, mâm cúng giao thừa có thể được chuẩn bị gồm hai phần: mâm cúng ngoài trời và mâm cúng trong nhà. 

Mâm lễ thường có hương, hoa, đèn hoặc nến, nước, rượu, trái cây và các món ăn tùy điều kiện. Trước thời điểm cúng, gia đình dọn dẹp khu vực thờ cúng, chuẩn bị lễ vật và sắp xếp không gian gọn gàng. Sau khi hoàn tất nghi lễ, các thành viên cùng nhau đón năm mới, dùng bữa hoặc xem chương trình chào năm mới, pháo hoa tại khu vực được tổ chức.

=> Xem thêm những lời chúc đêm Giao Thừa hay và ý nghĩa

3.3. Thờ cúng ông bà, tổ tiên

Trước giao thừa, nhiều gia đình duy trì việc thắp hương ông bà, tổ tiên vào buổi sáng hoặc trước các bữa cơm. Trong những ngày đầu năm, gia đình thường dâng cơm rồi cùng nhau dùng bữa, với các món Tết quen thuộc hoặc món từng được ông bà yêu thích. Chiều 30 Tết, hoặc 29 nếu tháng Chạp thiếu, gia đình làm lễ cúng tất niên. Đến mùng 3, lễ hóa vàng được thực hiện để tiễn ông bà và khép lại những ngày Tết chính.

=> Xem thêm cách trang trí bàn thờ ngày Tết phong thủy, đón xuân an lành

3.4. Xông đất đầu năm

Xông đất đầu năm là một trong những hoạt động trong ngày Tết mang tính chất tâm linh cao. Người Việt tin rằng, người đầu tiên bước chân vào nhà sau Giao thừa sẽ mang theo vận may hoặc vận rủi cho cả gia đình trong suốt một năm.

Vì vậy trước Tết, gia chủ có thể thống nhất trước với người xông đất về thời gian đến nhà. Khi đến, người xông đất thường chúc Tết, gửi lời chúc đầu năm và trò chuyện ngắn với gia chủ. Cách chọn người xông đất khác nhau giữa các gia đình, vùng miền và quan niệm dân gian. Có nhà dựa vào tuổi hoặc các yếu tố phong thủy, trong khi có gia đình chỉ chọn người thân quen, vui vẻ và thuận tiện về thời gian.

3.5. Đi tảo mộ cuối năm hoặc đầu xuân

Tảo mộ là phong tục được một số gia đình thực hiện vào cuối năm hoặc đầu xuân. Các thành viên thường đến phần mộ của ông bà, tổ tiên để dọn cỏ, quét đất cát, lau bia mộ và chỉnh trang khu vực xung quanh. Sau đó, gia đình có thể thắp hương, dâng hoa, trái cây hoặc lễ vật theo phong tục đang duy trì. Khi thực hiện, gia đình nên thu gom rác sau khi dọn dẹp, giữ vệ sinh chung và tuân thủ quy định của nghĩa trang về thắp hương, đốt vàng mã hoặc thời gian thăm viếng.

=> Tìm hiểu tảo mộ là gì? Ngày, giờ thích hợp đi tảo mộ cuối năm

4. Hoạt động sum họp, thăm hỏi và trao gửi lời chúc đầu năm

Trong những ngày đầu năm, các thành viên thường dành thời gian trở về nhà, gặp gỡ người thân và duy trì những mối quan hệ quen thuộc. Việc cùng ăn uống, trò chuyện và gửi lời chúc đầu năm tạo không khí Tết gần gũi, đồng thời giúp mọi người có thêm thời gian chia sẻ sau một năm bận rộn.

4.1. Chúc Tết và thăm hỏi họ hàng

Chúc Tết và thăm hỏi họ hàng thường diễn ra trong những ngày đầu năm, nhất là từ mùng 1 đến mùng 3 Tết. Các thành viên trong gia đình đến nhà ông bà, cha mẹ, cô chú, anh chị em để chúc sức khỏe, hỏi thăm cuộc sống và cùng dùng bữa. Với người ở xa, gia đình có thể gọi điện hoặc gửi lời chúc qua tin nhắn, cuộc gọi video. Khi đến thăm nhà người khác, khách thường chuẩn bị quà Tết, bánh mứt, trái cây hoặc bao lì xì tùy mối quan hệ và phong tục gia đình.

=> Khám phá các câu chúc Tết hay, ngắn gọn và ý nghĩa cho dịp đầu năm

4.2. Mừng tuổi đầu năm

Mừng tuổi là phong tục quen thuộc trong những ngày đầu năm, thường diễn ra khi con cháu đến chúc Tết ông bà, cha mẹ và người thân. Tiền mừng tuổi được đặt trong bao lì xì rồi trao cùng lời chúc đầu năm. Ông bà hoặc cha mẹ có thể mừng tuổi cho con cháu sau khi nhận lời chúc Tết.

Phong tục này gắn với lời chúc may mắn, sức khỏe và những điều tốt đẹp trong năm mới. Giá trị tiền lì xì không có mức cố định mà phụ thuộc vào độ tuổi, mối quan hệ và điều kiện của người trao. Khi nhận lì xì, người được mừng tuổi thường cảm ơn và gửi lại lời chúc đầu năm để thể hiện sự lễ phép, trân trọng.

4.3. Tặng quà Tết cho người thân, bạn bè và đối tác

Tặng quà Tết là phong tục thể hiện sự quan tâm, lời chúc tốt đẹp và sự trân trọng dành cho người nhận trong dịp đầu năm. Hoạt động này thường diễn ra trước Tết hoặc trong những ngày đầu năm, tùy mối quan hệ và thời điểm gặp mặt. Mỗi đối tượng có thể nhận những món quà khác nhau, từ bánh mứt, trà, trái cây, đặc sản đến các sản phẩm chăm sóc sức khỏe. Khi tặng, nên chú ý đến độ tuổi, sở thích, nhu cầu sử dụng và mối quan hệ với người nhận để món quà có giá trị sử dụng và phù hợp với hoàn cảnh.

=> Tham khảo những mẫu quà Tết sang trọng để biếu tặng:

4.4. Tổ chức bữa cơm đoàn viên

Bữa cơm đoàn viên là dịp các thành viên trong gia đình gác lại công việc, trở về nhà và cùng dùng bữa trong những ngày Tết. Bữa cơm đầu năm cũng là thời điểm để các thành viên quây quần, hỏi thăm nhau và cùng chia sẻ những câu chuyện sau một năm.

Mỗi gia đình có thể chuẩn bị thực đơn khác nhau dựa trên khẩu vị và số người tham dự. Trong bữa cơm, các thành viên thường trò chuyện về công việc, cuộc sống và những dự định trong năm mới. Với gia đình có người ở xa, việc sắp xếp thời gian về quê hoặc gọi video để cùng trò chuyện cũng giúp duy trì không khí sum họp trong dịp Tết.

5. Hoạt động vui chơi, du xuân và trải nghiệm văn hóa

Trong những ngày đầu năm, nhiều gia đình dành thời gian du xuân để nghỉ ngơi, vui chơi và tận hưởng không khí Tết sau thời gian chuẩn bị. Đây cũng là khoảng thời gian mọi người tạm gác công việc, dành thêm thời gian bên gia đình, bạn bè và trải nghiệm những nét văn hóa đặc trưng trong dịp đầu năm.

5.1. Tham quan chợ hoa và lễ hội hoa Tết

Chợ hoa Tết thường nhộn nhịp từ những ngày trước Tết và kéo dài đến những ngày đầu năm. Người dân đến đây để ngắm hoa, mua hoa và cây cảnh, phổ biến như mai, đào, quất, cúc, lan hoặc các loại hoa đặc trưng của từng địa phương. Nhiều gia đình cũng tranh thủ chụp ảnh, thưởng thức không khí Tết và lựa chọn cây, hoa để trang trí nhà.

Bên cạnh chợ hoa, các lễ hội hoa, đường hoa và không gian trang trí Tết thường được tổ chức tại trung tâm thành phố hoặc các khu vui chơi. Những khu vực này có thể trưng bày tiểu cảnh, linh vật, mô hình biểu tượng năm mới và các cụm hoa theo chủ đề. Đây là hoạt động phù hợp để gia đình, bạn bè cùng tham quan, chụp ảnh và trải nghiệm không khí Tết ngoài trời.

5.2. Tham gia múa lân, múa rồng và lễ hội dân gian

Múa lân, múa rồng thường xuất hiện tại đường phố, khu dân cư, đình, chùa, khu vui chơi và các chương trình đón Tết. Người dân có thể đến xem các đoàn biểu diễn, theo dõi trống hội, màn múa lân hoặc múa rồng và tham gia không khí vui chơi đầu năm. Một số chương trình còn kết hợp biểu diễn võ thuật, trống hội hoặc các tiết mục nghệ thuật truyền thống.

=> Tìm hiểu thêm các lễ hội ngày Tết nổi tiếng, đậm bản sắc Việt Nam

5.3. Xin chữ ông Đồ đầu xuân

Một trong các hoạt động của ngày Tết không thể thiếu là phong tục xin chữ đầu năm từ các ông Đồ. Những nét thư pháp bay bổng, được viết bằng mực tàu trên nền giấy đỏ thể hiện lòng tôn trọng tri thức, hướng đến những giá trị tốt đẹp như: Tâm – Đức – Phúc – Lộc – Thọ. Người xin chữ mong rằng, những chữ ấy sẽ mang lại may mắn, hanh thông và động lực tinh thần cho cả năm.

=> Khám phá 100+ câu đối Tết hay ý nghĩa mừng năm mới 

5.4. Tham quan đình, chùa đầu xuân

Tham quan đình, chùa đầu xuân là hoạt động gắn với mong cầu bình an, sức khỏe và những điều thuận lợi trong năm mới. Người đi lễ thường thắp hương, dâng hoa, cầu bình an và gửi lời nguyện ước cho gia đình. Khi đến đình, chùa, nên mặc trang phục lịch sự, giữ trật tự và tuân thủ quy định của từng địa điểm. Nếu có hoạt động dâng lễ, nên tìm hiểu trước quy định về khu vực đặt lễ, thắp hương và hóa vàng.

5.5. Du xuân, tham quan địa điểm văn hóa và danh thắng

Du xuân, tham quan các địa điểm văn hóa và danh thắng là hoạt động giúp gia đình có thêm thời gian nghỉ ngơi, gắn kết và trải nghiệm không khí đầu năm. Những chuyến đi đến di tích lịch sử, làng nghề, bảo tàng, phố cổ, khu sinh thái hoặc danh thắng còn giúp các thành viên tìm hiểu thêm về lịch sử, văn hóa và cảnh quan của từng địa phương.

Tùy thời gian và điều kiện, gia đình có thể chọn điểm đến gần nhà hoặc kết hợp du lịch trong những ngày nghỉ Tết. Trước khi đi, nên kiểm tra thời gian mở cửa, giá vé, phương tiện di chuyển và lượng khách dự kiến. Nếu đi cùng trẻ nhỏ hoặc người lớn tuổi, cần tính trước thời gian di chuyển, điểm nghỉ chân và các dịch vụ cần thiết.

Sự đa dạng và phong phú các hoạt động trong ngày Tết Nguyên Đán, chính là cầu nối để mỗi người Việt Nam tìm về với cội nguồn, gia đình và cộng đồng. Hãy cùng nhau gìn giữ và phát huy những hoạt động ngày Tết truyền thống này, để Tết Việt Nam luôn giữ được nét đẹp văn hóa đặc sắc và ý nghĩa sâu sắc qua mỗi thế hệ.

Nếu đang chuẩn bị quà biếu người thân, bạn bè hay đối tác dịp Tết 2027, bạn có thể tham khảo các mẫu hộp quà, giỏ quà Tết tại Muaquatet.vn hoặc liên hệ hotline 0977.898.007 | 0942.660.369 để được tư vấn.

6. Câu hỏi thường gặp về hoạt động ngày Tết

6.1. Người ta thường làm gì vào ngày Tết?

Vào ngày Tết, mọi người thường dành thời gian sum họp gia đình, thăm hỏi người thân và thực hiện các phong tục đầu năm. Tùy từng gia đình và địa phương, các hoạt động có thể khác nhau nhưng thường xoay quanh việc đón năm mới, chúc Tết, mừng tuổi, dùng bữa cùng gia đình và vui chơi, du xuân.

6.2. Có những hoạt động nào vào ngày Tết trong tiếng Anh?

Một số cách gọi hoạt động ngày Tết trong tiếng Anh thường dùng gồm celebrate Tet (đón Tết), visit relatives (thăm người thân), give lucky money (mừng tuổi), exchange New Year greetings (chúc Tết), visit temples (đi chùa), decorate the house (trang trí nhà cửa) và enjoy traditional food (thưởng thức món ăn truyền thống). 

6.3. Có những truyền thống nào trong ngày Tết?

Những truyền thống phổ biến trong ngày Tết gồm thờ cúng tổ tiên, chúc Tết, mừng tuổi, sum họp gia đình và giữ gìn các phong tục đầu năm. Tùy vùng miền và nếp sống, mỗi gia đình có thể duy trì những nghi lễ khác nhau như xông đất, đi lễ đầu năm hoặc thăm mộ tổ tiên.

6.4. Ngày Tết truyền thống có những đặc trưng gì?

Tết truyền thống có không khí sum vầy, sắc đỏ – vàng chủ đạo, hoa đào ở miền Bắc, hoa mai ở miền Nam, cùng bánh chưng, bánh tét, mâm ngũ quả và câu đối đỏ. Đây cũng là dịp mọi người tạm gác công việc, trở về quê và bắt đầu năm mới bằng những lời chúc tốt lành.

6.5. Trẻ em có thể tham gia hoạt động gì vào dịp Tết?

Trẻ em có thể tham gia các công việc phù hợp với độ tuổi như dọn dẹp, trang trí nhà cửa, chuẩn bị món ăn, gói bánh, chúc Tết và thăm hỏi người thân. Các bé cũng có thể tham gia trò chơi dân gian, làm đồ trang trí hoặc cùng bố mẹ chuẩn bị bao lì xì.

6.6. Tết Nguyên đán 2027 vào ngày nào?

Tết Nguyên đán 2027 (năm Đinh Mùi) rơi vào thứ Bảy, ngày 6/2/2027 dương lịch. Lịch nghỉ Tết chính thức của người lao động sẽ do cơ quan nhà nước công bố, thường vào khoảng cuối năm trước.

6.7. Ngày Tết cần kiêng những gì?

Theo quan niệm dân gian, nhiều gia đình kiêng quét nhà, đổ rác ngày mùng 1, kiêng cãi vã, nói điều không may, làm vỡ đồ và vay mượn đầu năm. Mức độ kiêng kỵ khác nhau theo vùng miền và từng gia đình, nên có thể giữ những điều mang ý nghĩa tích cực, phù hợp với nếp nhà.

Nguyễn Thanh Hiền

Nguyễn Thanh Hiền là người đứng sau định hướng nội dung và chiến lược quà tặng của Muaquatet.vn, với hơn 15 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực quà Tết doanh nghiệp, đồ uống nhập khẩu và giải pháp quà biếu cao cấp cho khách hàng B2B. Chị trực tiếp tham gia tư vấn, tuyển chọn sản phẩm và xây dựng tiêu chuẩn nội dung nhằm giúp công ty chọn quà tặng tinh tế.