Top 20 loại bánh ngày Tết truyền thống Việt ngon, ý nghĩa

Trong không khí rộn ràng của mùa xuân, các loại bánh ngày Tết trở thành linh hồn không thể thiếu của mỗi bữa tiệc đoàn viên. Từ những chiếc bánh chưng vuông vức, bánh tét tròn dài cho đến những món bánh ít, bánh đậu xanh ngọt dịu, tất cả đều được làm từ nguyên liệu truyền thống, thể hiện sự tinh tế trong cách kết hợp hài hòa giữa hương vị và sắc màu đặc trưng.

8 loại bánh Tết truyền thống ở Việt Nam

Ẩm thực ngày Tết Việt Nam luôn gắn liền với những món bánh truyền thống, mang hương vị đặc trưng và chứa đựng nhiều giá trị văn hóa. Dưới đây là 8 loại bánh Tết truyền thống của người Việt:

1. Bánh chưng – biểu tượng Tết miền Bắc

Gian bếp những ngày giáp Tết ở miền Bắc dường như ấm hơn bởi hơi lửa và mùi thơm đặc trưng từ nồi bánh chưng đang sôi. Mùi thơm ấy không chỉ là dấu hiệu của Tết, mà còn là hương vị của tình thân, của ký ức tuổi thơ ngọt ngào bên gia đình. Chiếc bánh hình vuông – tượng trưng cho đất trời hòa hợp, là kết tinh của tình mẹ, của lòng biết ơn tổ tiên và ước vọng một năm no đủ, bình an.

Sẽ ngon hơn nếu bạn thưởng thức bánh chưng cùng với củ kiệu, dưa món,… Lớp lá dong xanh mướt ôm trọn phần nếp dẻo thơm, nhân đậu xanh bùi bùi hòa quyện cùng với thịt mỡ béo ngậy. Tất cả cùng tạo nên hương vị đậm đà, mộc mạc mà thân quen.

2. Bánh giầy Tết miền Bắc

Nếu bánh chưng vuông vức tượng trưng cho đất, thì bánh giầy với hình dáng tròn trịa lại là biểu tượng của trời. Gắn liền với truyền thuyết Lang Liêu, bánh giầy vừa là một món ăn vừa là thông điệp sâu sắc về lòng hiếu kính, sự tri ân và khát vọng sống thuận theo trời đất. Bánh mang sắc trắng tinh khôi, dẻo mềm, được làm từ gạo nếp giã mịn, đơn sơ mà tinh tế, giản dị mà ý nghĩa.

Mỗi miền đất lại mang đến cho bánh giầy một phong vị rất riêng. Ở Tết miền Bắc, bánh thường được kết hợp với nhân đậu xanh bùi bùi hoặc nhân dừa ngọt dịu, trong khi người miền Nam ưa chuộng sự hòa quyện giữa vị dẻo của bánh và vị mặn thơm của chả lụa. Chính sự đa dạng trong cách thưởng thức ấy đã làm nên bản sắc độc đáo cho bánh giầy – món bánh nhỏ nhưng chứa đựng chiều sâu văn hóa Việt.

3. Bánh tét – đặc sản Tết miền Nam & miền Trung

Nếu bánh chưng, bánh giầy là biểu tượng không thể thiếu trong ngày Tết miền Bắc, thì ở Tết miền Nam và miền Trung, bánh tét lại giữ vị trí trang trọng trên mâm cỗ đầu xuân. Món bánh truyền thống gắn bó mật thiết với đời sống, văn hoá và tâm hồn người dân miền Trung và miền Nam qua bao thế hệ.

Nguyên liệu làm bánh tét gần giống với bánh chưng, đều là gạo nếp dẻo thơm, đậu xanh bùi béo và thịt mỡ đậm đà, nhưng bánh tét có hình dáng đặc trưng là những khúc trụ dài, được khéo léo gói trong lớp lá chuối xanh mướt, mang đến hương vị và sắc thái riêng biệt. Ngoài phiên bản truyền thống, bánh tét ngày nay còn được sáng tạo với nhiều biến tấu hấp dẫn: bánh tét đậu ngọt dịu, bánh tét chuối thơm lừng, bánh tét lá cẩm tím biếc hay bánh tét ngũ sắc rực rỡ,…

4. Bánh tổ – bánh Tết đặc trưng miền Trung

Đây là một trong các loại bánh ngày Tết miền Trung mang trong mình nét văn hóa lâu đời và ý nghĩa sâu sắc. Bánh được làm từ bột gạo nếp thơm dẻo hoà quyện cùng vị ngọt thanh của đường. Ở một số nơi, bánh tổ còn có thêm mè, dừng hoặc đậu đỏ để bánh thêm phần đậm vị. Bánh tổ thường dùng làm lễ vật cúng bái, thể hiện lòng thành kính và mong cầu một năm mới an lành.

Từ khoảng ngày 22 tháng Chạp, các khu chợ trở nên rộn ràng hơn bao giờ hết khi những quầy hàng bày bán bánh tổ xuất hiện khắp nơi. Những chiếc bánh vàng ươm, trên mặt in chữ đỏ rực rỡ tượng trưng cho sự may mắn và hạnh phúc, góp phần thắp sáng không khí Tết cổ truyền nơi đây, như một lời chúc phúc gửi gắm đến mọi gia đình trong dịp năm mới.

=> Khám phá thêm các món ăn ngày Tết miền Trung

5. Bánh gai – món bánh Tết dân dã miền Bắc

Khác hẳn với những chiếc bánh truyền thống mang hình tròn hay vuông, bánh ít lá gai hay còn gọi là bánh gai, khoác lên mình một dáng vẻ riêng biệt, độc đáo và đầy cuốn hút. Chiếc bánh mang màu xanh đen đặc trưng, được tạo hình thành những chiếc nón với đáy vuông sắc nét, chóp nhọn vươn lên như chạm tới trời xuân.

Hương thơm dịu dàng của vỏ bánh đến từ lá gai được chọn lọc kỹ càng, xay nhuyễn và hòa quyện cùng bột nếp tạo nên lớp vỏ mềm dẻo, vừa đậm đà vừa mộc mạc. Nhân bánh là sự kết hợp tinh tế giữa đậu xanh bùi bùi và dừa sợi béo ngậy, tạo nên hương vị dân dã nhưng đậm đà khó quên. Đây được xem là một biểu tượng của sự sum họp, của tinh thần giản dị và ấm áp trong văn hoá ẩm thực Việt Nam.

=> Tham khảo các món ăn ngày Tết miền Bắc đặc trưng

6. Bánh in – bánh Tết Huế mang dấu ấn cung đình

Bánh in được làm từ đậu xanh, bột nếp và bột năng, hòa quyện cùng vị ngọt thanh của đường, tạo nên lớp bánh mềm mịn, vừa thơm vừa dẻo, trở thành món ăn không thể thiếu mỗi khi xuân về ở nhiều vùng quê miền Trung. Dẫu trải qua bao đổi thay, giữa muôn vàn loại bánh truyền thống ngày Tết, nhiều gia đình vẫn gìn giữ thói quen trang trọng đặt lên bàn thờ tổ tiên chiếc bánh in – biểu tượng của sự kính nhớ và tri ân.

Trên mặt bánh, những chữ “Phúc”, “Lộc”, “Thọ” được in tinh xảo như những lời chúc phúc an lành và thịnh vượng gửi đến tổ tiên và gia đình, thể hiện sự trân trọng và ước nguyện cho một năm mới đầy đủ hạnh phúc và may mắn. Từ thuở xưa, bánh in từng là món bánh quý dành riêng cho vua chúa triều Nguyễn ở kinh thành Huế, và đến ngày nay, bánh in vẫn giữ vững vị thế thiêng liêng, trở thành biểu tượng văn hóa đặc sắc không thể thiếu của cố đô.

7. Bánh thuẫn – bánh truyền thống Tết miền Trung

Nghe có vẻ lạ nhưng bánh thuẫn là một trong các loại bánh ngày Tết quen thuộc của người con miền Trung. Bánh này có hình dáng giống một chiếc cupcake, như những bông mai vàng nở ra. Món ăn này được làm chủ yếu từ bột bình tinh hoặc bột mì, kết hợp cùng với trứng, đường, gừng và vani. Sau đó, sẽ được cho vào khuôn và nướng lên để tạo thành những bông hoa mai vàng nở rộ.

Vị ngọt dịu, thơm bùi của bánh đã tạo thành nét đặc trưng không thể thiếu vào những ngày Tết ở miền Trung. Cứ thấy bánh thuẫn là cảm nhận được Tết đang đến gần.

8. Bánh phu thê – tượng trưng tình duyên, thường dùng lễ Tết

Bánh xu xê hay bánh phu thê là món bánh quen thuộc trong lễ ăn hỏi của các cặp đôi. Dù vậy, món bánh này cũng xuất hiện nhiều trên các mâm mổ ngày Tết, nhất là ở miền Trung với ngụ ý cho lời chúc bình an, hạnh phúc và sự hòa thuận trong gia đình.

Chiếc bánh với lớp vỏ trắng ngà, mỏng mềm được làm từ bột gạo, ôm trọn lấy phần nhân đậu xanh nghiền nhuyễn, hòa quyện cùng vị ngọt dịu và mùi thơm béo ngậy của cơm dừa. Ngày nay, nhờ sự khéo léo và sáng tạo, vỏ bánh còn được điểm thêm sắc tím dịu dàng từ khoai môn hay sắc xanh mát lành của lá dứa, khiến bánh vừa đẹp mắt lại vừa giữ được hương vị truyền thống đậm đà.

=> Xem thêm: Tổng hợp 30+ món ăn ngày Tết cổ truyền không thể thiếu

Các loại bánh ăn chơi ngày Tết được yêu thích

Trong không khí Tết sum vầy, bên cạnh những món chính trên mâm cỗ, các loại bánh ăn chơi luôn được nhiều gia đình chuẩn bị để tiếp khách và thưởng thức cùng trà. Những chiếc bánh nhỏ xinh, hương vị ngọt ngào hoặc giòn rụm không chỉ mang đến niềm vui ngày xuân mà còn thể hiện sự hiếu khách, ấm áp của văn hóa Việt.

1. Bánh đậu xanh

Không chỉ nổi tiếng trong nước, bánh đậu xanh – đặc sản trứ danh của Hải Dương còn được bạn bè quốc tế yêu thích và liên tục được công nhận là top 10 sản phẩm đặc sản quà tặng Châu Á. Đậu xanh được rang thơm, nghiền mịn rồi trộn đều với đường và mỡ lợn, bánh mang vị ngọt dịu, bùi béo và tan ngay trong miệng. Tuy giản dị nhưng màu vàng óng ả của bánh tượng lại mang ý nghĩa trưng cho tài lộc, thịnh vượng; vị ngọt bùi tượng trưng cho sự đầm ấm, hạnh phúc và gắn kết giữa các thế hệ trong gia đình.

Trong ngày Tết, bánh đậu xanh vừa là món ngon để đãi khách vừa được dùng để dâng cúng tổ tiên như lời tri ân, như ước nguyện về một năm mới an lành, đủ đầy. Những hộp bánh nhỏ xinh cũng thường được chọn làm quà biếu Tết, thể hiện lòng hiếu kính, vừa gửi gắm yêu thương chân thành đến người thân, bạn bè.

2. Bánh cam – bánh tiêu

Trong ký ức của nhiều người, đặc biệt là ở miền Nam, bánh cam và bánh tiêu như một cặp đôi dân dã, thân thuộc. Những chiếc bánh đơn giản nhưng thơm ngon, mang hương vị tuổi thơ và không khí Tết rộn ràng từ những quầy bánh ven đường đến mâm quà quê mộc mạc.

Bánh cam với hình dáng tròn trịa, màu vàng cam giòn rụm như trái cam chín mọng. Vỏ bánh được làm từ bột nếp pha thêm chút khoai lang tán nhuyễn để tăng độ dẻo, thơm, bên trong là nhân đậu xanh ngọt bùi quyện cùng đường cát. Khi chiên lên, bánh nở đều, giòn ngoài mềm trong, tạo nên một món ăn vừa ngọt ngào vừa dễ ăn, không hề ngán.

Bánh tiêu lại mang vẻ ngoài mềm mại hơn, với lớp vỏ vàng ươm, rắc mè trắng lấm tấm. Được làm từ bột mì, men nở và đường, bánh khi chiên lên phồng rỗng ruột, dai nhẹ và xốp mềm. Vị ngọt nhẹ hòa quyện với hương thơm của mè rang, tạo nên dư vị đậm đà, gợi nhớ về những ngày xưa bình dị.

=> Đừng bỏ qua các món ngon ngày Tết miền Nam

3. Bánh pía

Là niềm tự hào của ẩm thực Sóc Trăng, bánh pía chinh phục người thưởng thức bằng sự cầu kỳ trong từng công đoạn và hương vị đặc trưng khó quên. Từng lớp vỏ bánh được cán mỏng từ bột mì, khéo léo gói lấy phần nhân mềm mịn được làm từ đậu xanh hoặc khoai môn hấp chín, xào cùng đường, quyện với sầu riêng tươi béo ngậy và lòng đỏ trứng muối mặn mà.

Cắn nhẹ một miếng, vị dẻo bùi của nhân lan tỏa nơi đầu lưỡi, hòa quyện với hương sầu riêng thơm nồng đặc trưng, ngọt ngào của đường và chút mằn mặn từ trứng muối – tất cả tạo nên một tổng hòa hương vị đầy tinh tế, vừa đậm đà vừa khó quên.

4. Bánh da lợn

Không lộng lẫy như bánh pía hay nổi tiếng như bánh chưng, bánh da lợn lại ghi dấu trong lòng người Việt bằng vẻ ngoài giản dị và hương vị ngọt ngào, dẻo thơm đặc trưng. Gọi là “da lợn” bởi những lớp bánh mỏng mịn, bóng nhẹ xếp chồng lên nhau, gợi liên tưởng đến sự mềm mại của làn da heo – cái tên dân dã nhưng đầy thân thương. Trong các loại bánh cho ngày Tết, bánh da lợn được xem là biểu tượng của sự chồng chất tài lộc, viên mãn đủ đầy và hạnh phúc cho một năm mới đang đến gần.

Bánh được làm từ bột năng, bột nếp, nước cốt dừa và đường, hòa quyện cùng các nguyên liệu tạo màu tự nhiên như lá dứa xanh mát, đậu xanh ngà vàng, đôi khi là sắc tím từ lá cẩm hay đỏ cam từ gấc. Khi hấp chín, từng lớp bánh trong veo, dẻo mềm như tan trong miệng, thơm mùi dừa, ngọt dịu và béo bùi – tất cả tạo nên một món bánh vừa ngon miệng vừa đẹp mắt.

4. Bánh ú tro

Là món bánh truyền thống gắn liền với Tết Đoan Ngọ, bánh ú tro (hay còn gọi là bánh ú nước tro) mang trong mình hương vị thanh khiết, mộc mạc nhưng đầy tinh tế. Bánh có hình chóp nón nhỏ xinh, vừa vặn trong lòng bàn tay, được gói khéo léo bằng lá tre hoặc lá chuối.

Phần đặc biệt nhất nằm ở cách sơ chế gạo: tro từ rơm nếp được hòa với nước, để lắng lọc lấy phần trong rồi dùng để ngâm nếp qua đêm. Chính công đoạn này tạo nên lớp bột trong nhẹ, mềm dẻo, có vị mát đặc trưng và dễ ăn. Bên trong, nhân đậu xanh bùi ngọt hòa quyện cùng hương thơm thoang thoảng của lá gói, tạo nên món bánh nhẹ nhàng nhưng sâu vị.

5. Bánh bò

Tuy dân dã nhưng bánh bò luôn hiện diện trong những mâm cỗ đầu năm mang theo hương vị ngọt ngào và ấm cúng của ngày sum họp. Sự dẻo mềm chan hòa như tình thân của bánh, khiến ai thưởng thức cũng thấy ấm lòng giữa không khí sắc xuân rộn ràng.

Bánh bò mềm xốp, thơm mùi dừa, được làm từ bột gạo, đường và men, qua đôi bàn tay khéo léo của người nội trợ mà nở bung như những đóa hoa xuân trắng mịn. Tùy vùng miền mà bánh bò được biến tấu thành nhiều kiểu: bánh bò thốt nốt có màu vàng óng, bánh bò nướng thơm mùi lá dứa, bánh bò hấp mềm mại chấm nước cốt dừa béo ngậy.

6. Bánh cốm sữa (bánh nổ)

Khi xuân về, trên những con phố Phan Thiết lại rộn ràng tiếng cười, hòa cùng mùi thơm quyện của những viên bánh cốm sữa – đặc sản Tết không thể thiếu của vùng đất nắng gió này. Bánh được làm từ nếp thơm, sữa ngọt dịu và chút gừng ấm áp, tạo nên hương vị vừa giòn tan, vừa ấm nồng, gợi nhớ bao kỷ niệm tuổi thơ sum vầy.

Được gọi thân thương là cốm hộc, bánh có hình khối vuông vức, vừa tiện chia sẻ vừa đẹp mắt, thường xuất hiện trang trọng trên bàn thờ tổ tiên mỗi dịp đầu năm mới. Đó là lời chúc an lành, sung túc của người dân Phan Thiết gửi gắm trong từng miếng bánh. Đây chắc chắn sẽ là một trong các loại bánh ngày Tết khiến bạn nhớ mãi không quên.

7. Bánh tai yến

Khi Tết đến, không khí tưng bừng rộn rã khắp mọi nhà, những chiếc bánh tai yến giòn tan như những tổ chim yến nhỏ xinh cũng xuất hiện trên mâm bánh mứt, mang theo niềm vui và may mắn cho cả năm. Vị ngọt thanh, béo mềm của bánh tan dần trên đầu lưỡi, hòa quyện cùng tiếng cười nói râm ran, tạo nên những khoảnh khắc ấm áp khó quên trong ngày đầu năm mới.

Món bánh giản dị được làm từ bột gạo, chút bột năng, hòa quyện với nước cốt dừa béo ngậy, đường cát ngọt dịu và hương vani thoảng nhẹ. Khi chín, bánh phồng lên như chiếc nón úp ngược, viền bánh cong vàng ruộm, giòn tan trong từng miếng cắn.

=> Có thể bạn quan tâm: Ăn gì đầu năm cho may mắn, suôn sẻ cả năm?

Các loại bánh Tết hiện đại làm quà biếu sang trọng

Ngày nay, phong tục biếu tặng bánh trong dịp Tết cũng dần có sự đổi mới để phù hợp với gu thưởng thức hiện đại, sang trọng và tinh tế. Một số loại bánh được nhiều người lựa chọn như:

1. Bánh quy bơ cookie

Bánh quy bơ (cookie) là món bánh quen thuộc được ưa chuộng bởi hương vị béo ngậy, thơm lừng của bơ và độ giòn tan vừa phải. Trong những năm gần đây, bánh quy bơ đã trở thành lựa chọn phổ biến cho quà Tết hiện đại bởi tính tiện lợi, dễ bảo quản và sự đa dạng trong kiểu dáng, hương vị.

Bánh quy bơ thể hiện sự tinh tế trong cách chế biến với nhiều biến tấu như thêm hạt hạnh nhân, socola hay thảo mộc, đáp ứng gu thưởng thức hiện đại nhưng vẫn giữ được nét thân thuộc, ấm cúng. Tặng hộp bánh quy bơ dịp Tết vừa sang trọng, vừa mang ý nghĩa truyền tải lời chúc ngọt ngào, viên mãn cho năm mới.

2. Bánh trung hoa (bánh hạt sen, bánh mè đen, bánh gạo ngọt)

Bánh trung hoa, bao gồm các loại như bánh hạt sen, bánh mè đen, bánh gạo ngọt, vốn là những món bánh truyền thống trong văn hóa ẩm thực Việt Nam và Trung Quốc. Những chiếc bánh này mang ý nghĩa tinh thần sâu sắc, thể hiện sự thanh khiết, khỏe mạnh và thịnh vượng.

Trong dịp Tết, bánh trung hoa được lựa chọn làm quà biếu sang trọng bởi sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống và giá trị dinh dưỡng. Chúng thường được chế biến cầu kỳ với các nguyên liệu tự nhiên, giữ được hương vị nguyên bản và màu sắc bắt mắt. Tặng bánh trung hoa trong dịp Tết vừa thể hiện lòng thành kính, vừa giúp duy trì nét đẹp văn hóa truyền thống trong cuộc sống hiện đại.

3. Bánh mochi Nhật

Trong không khí Tết ngày càng mở rộng và giao thoa văn hóa, bánh mochi được chọn làm quà biếu sang trọng nhằm mang đến sự khác biệt và hiện đại cho mâm cỗ Tết. Trong văn hoá nhật, loại bánh này thể hiện sự tinh tế trong ẩm thực mà còn tượng trưng cho sự may mắn, hạnh phúc trong văn hóa Nhật. Việc sử dụng bánh mochi trong dịp Tết còn thể hiện sự giao thoa, hội nhập văn hóa, tạo nên điểm nhấn mới mẻ, thu hút giới trẻ và những người yêu thích sự đổi mới trong truyền thống.

4. Bánh handmade không đường

Bánh handmade không đường là xu hướng mới nổi trong lựa chọn quà biếu Tết dành cho những người quan tâm đến sức khỏe và dinh dưỡng. Loại bánh này được làm thủ công với nguyên liệu tự nhiên, không thêm đường, phù hợp với người ăn kiêng hoặc những ai muốn duy trì lối sống lành mạnh.

Đây sẽ là món quà tinh tế, thể hiện sự quan tâm đến sức khỏe người nhận và góp phần thay đổi thói quen ăn uống trong dịp Tết, tránh được tình trạng ăn quá nhiều đường gây hại cho sức khỏe. Đây là sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống và xu hướng hiện đại, mang lại giá trị thực tế và ý nghĩa nhân văn sâu sắc trong những ngày đầu năm mới.

Ở Việt Nam, các loại bánh ngày Tết được xem là linh hồn không thể thiếu của những ngày xuân đoàn viên. Chính nhờ những giá trị ấy mà bánh Tết luôn là biểu tượng thiêng liêng, nhắc nhở ta về nguồn cội, về truyền thống và những ước vọng tốt đẹp cho một năm mới bình an, hạnh phúc.

Nguyễn Thanh Hiền

Nguyễn Thanh Hiền là người đứng sau định hướng nội dung và chiến lược quà tặng của Muaquatet.vn, với hơn 15 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực quà Tết doanh nghiệp, đồ uống nhập khẩu và giải pháp quà biếu cao cấp cho khách hàng B2B. Chị trực tiếp tham gia tư vấn, tuyển chọn sản phẩm và xây dựng tiêu chuẩn nội dung nhằm giúp công ty chọn quà tặng tinh tế.